Bà con thả lưới chài xuống, lúc kéo lên có đến 80% cá rô phi, rồi lại hỏi nhau, nheo mắt đăm chiêu
Chúng tôi cần sự san sớt nhận thức về môi trường mà chung tay đóng góp, mà không đòi hỏi phải quảng bá thương hiệu nhà tài trợ. Mỗi lớp các em tự “hiệp đồng” cam kết với nhau, chả hạn không xả rác nơi công cộng, hà tằn hà tiện điện, kiệm ước nước hoặc tắt máy xe khi dừng nơi đèn đỏ hoặc dừng giữa đường quá 30 giây hoặc nhắn cho bạn bè kêu gọi ý thức bảo vệ môi trường.
Vài câu hỏi ám ảnh Trong công việc giảng dạy bộ môn “Môi trường trong du lịch”, song song chỉ dẫn khoa Du lịch lữ khách, tôi đã tiếp cận nhiều tài liệu. Trong đó có một tài liệu của Bộ TN&MT mà khi đọc, tôi bần thần.
Chỉ cần mỗi bàn tay hảo tâm “nhín” ra cỡ vài triệu đồng thôi, để giúp mua một xe đạp, tập vở, áo quần cho một học trò nghèo ở đồng bằng.
Việc nhắn nhe nhau, rỉ tai nhau về môi trường, tôi nói vui là “truyền thông đa cấp”. Có một doanh nghiệp đánh tiếng bỏ trăm triệu đồng để làm “tài trợ vàng” nhưng chúng tôi cảm ơn và không dám nhận.
Tôi hỏi các em có muốn sống trong một môi trường mà ăn thứ gì cũng lo thắc thỏm bị nhiễm độc không nhiều thì ít, rồi hàng loạt vấn đề về chất lượng không khí, chất lượng nguồn nước… Các em đều đáp: “Không muốn”. ThS Phan Bửu Toàn trong chuyến khảo sát tiền trạm tại cửa Hàm Luông. Thông điệp của chúng tôi là: Hãy nghĩ về vùng đất Chín Rồng, hãy nghĩ đến những cánh đồng nhiễm mặn, những vườn cây ăn trái lá vàng theo sự xâm thực của biển cả, tình trạng thiếu nước ngọt trong sinh hoạt, ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống người dân địa phương.
Bởi chỉ có giống cá này thích nghi với nước mặn xâm thực. Không muốn thì phải hành động. Kinh dinh đa cấp nên tránh chứ… đa cấp kiểu này tôi thấy đáng khuyến khích. Trong hành trình qua chín cửa sông, sao chẳng thể làm vài cuộc “ngược dòng lịch sử” như chiêm ngưỡng lăng hoàng tộc, lũy pháo đài Trương Định, Khu di tích Võ Trường Toản…, và thưởng thức những món ăn quê kệch ở mỗi vùng? Trên hết, đó là hành trình vì cộng đồng với việc tặng 100 chiếc xe đạp và sách vở cho trẻ nít nghèo tại Tân Thành (Tiền Giang), Ba Tri (Bến Tre), Duyên Hải (Trà Vinh), đảo Dung (Sóc Trăng).
Cách đây vài năm, tôi cùng một nhóm cưỡi xe máy đi len lách từ cửa sông này qua cửa sông khác, gồm đủ hết: Cửa Tiểu, cửa Đại, cửa Ba Lai, cửa Hàm Luông, cửa Cổ Chiên, cửa Cung Hầu, cửa Định An, cửa Tranh Đề (Trần Đề) và tìm dấu vết cửa sông bị lấp cửa Ba Thắc (Bassac). Nếu di chuyển bằng xe bốn bánh hoặc xe mô tô thì không thể, vì chẳng thể xuống các con đò nhỏ băng ngang qua cửa sông (thường nhật những chuyến phà chở được xe bốn bánh, mô tô lớn thì không nằm gần cửa sông).
“Hành trình qua chín cửa sông - bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu” sẽ diễn ra vào đầu tháng 12-2013. Hơn nữa, đi cổ động cho môi trường mà nhả khói ngâm thì sao bằng đi bằng xe đạp? “Hành trình sạch”, ban giám hiệu của CĐ Nghề Du lịch Sài Gònđồng thuận với ý tưởng này, sau đó bên Sở VH-TT&DL TP.
100 xe đạp cho 100 trẻ mỏ nghèo, vậy là cần đến trăm bàn tay. Liệu ý tưởng vừa nêu trên, có “lãng mạn”, “phi thực tế” không? Tôi tin vào câu hát Nối vòng tay lớn luôn tiềm ẩn róc rách trong tâm sự mọi người.
HCM cũng chia sẻ, khích lệ thực hiện. Tôi không bận tâm vào chuyện đi rà. Vấn đề là mỗi người có cảm thấy vui khi tự giác hợp đồng hay không, đó mới là điều quan yếu. Tôi xin gọi là “món nợ ân tình”, không chỉ vì tôi là người con của miệt vườn nơi đây. Một lời cảnh báo đáng giật thột: Nếu nước biển dâng cao thêm 65 cm thì 12,5% diện tích đất tại ĐBSCL bị ngập, nếu mực nước dâng 75 cm thì diện tích bị ngập sẽ là 19% và nếu nước biển dâng 100 cm thì diện tích bị ngập sẽ lên đến 37,8%, tức hơn 1/3 các tỉnh ở ĐBSCL sẽ biến mất! hiện giờ, tất cả các cửa sông ở ĐBSCL đều bị nước mặn từ biển lấn sâu vào 40-60 km, gây nên tình trạng xói mòn, sạt lở đất, thiếu nước ngọt trong sinh hoạt, trong sản xuất nông nghiệp và an ninh lương thực đang bị đe dọa.
(Ảnh do tác giả cung cấp) Câu hỏi về mùa mặn kéo dài, ánh mắt đăm chiêu về cá rô phi được mùa… ngoài ý muốn cho thấy những nguy cơ đang trở nên hiện thực.
Vì sao? Bởi vì hành trình này còn hơn cả khám phá, đây còn là một món nợ. Ở đồng bằng, ai cũng biết có hai mùa: Mùa ngọt và mùa mặn. Hành trình đi qua chín cửa của ĐBSCL là một trải nghiệm như vậy, rất nên có, không chỉ dành riêng cho người làm du lịch.
ThS PHAN BỬU TOÀN (*) ---------------- (*) ThS Phan Bửu Toàn là phó hiệu trưởng Trường CĐ Nghề Du lịch Sài Gòn. Ngày đó, tôi đã tự nhủ rằng phải quay trở lại, trong một chương trình nhằm đánh động sự chú ý của cộng đồng mạnh mẽ hơn. Môi trường, chuyện lo hão? Khi đứng lớp giảng dạy sinh viên của Trường CĐ nghề Du lịch Sài Gòn, tôi luôn nhấn mạnh môi trường là một tài nguyên du lịch.
Tôi nhìn thấy bà già ở Ba Tri tới hỏi nhóm chúng tôi có gạo không, tôi nhìn thấy những đứa trẻ đen nhẻm ở những vùng gần cửa sông nhận được chiếc cặp táp học trò mà hí hửng còn hơn ngày hội. Một đồng nghiệp hỏi tôi làm sao thẩm tra được hiệu quả của “hợp đồng”. Để cho hành trình vì môi trường có sức hấp dẫn, tôi nghĩ phải gắn liền với… chuyện đi chơi, tức du lịch lữ hành, phục vụ nhu cầu trải nghiệm và kích thích tính khám phá.
Trong những lần đi điền dã tại đồng bằng, tôi nghe rất nhiều người dân ở đây “vô tư” hỏi nhau: “Sao năm nay mùa mặn lại lâu hơn vậy ta?”. ĐBSCL là một vựa lúa màu mỡ nhất nước, là nguồn thủy sản dồi dào đã nuôi sống cho rất nhiều người trong chúng ta.
Nối vòng tay lớn cho một hành trình Hành trình qua chín cửa sông bằng xe đạp, trước hết là một sản phẩm của du lịch. Chương biểu diễn ra từ ngày 1 đến ngày 5-12-2013 với các hoạt động cộng đồng: Tặng 100 chiếc xe đạp, phát tờ rơi quảng bá về môi trường, mở lớp tập huấn miễn phí “Nâng cao nhận thức du lịch cộng đồng và bảo vệ môi trường để phát triển du lịch bền vững” cho người dân địa phương tại Tân Thành (Tiền Giang), Ba Tri (Bến Tre), Ba Động (Trà Vinh).
Nếu không “sửa” chính nếp của mình thì không thể “sửa” môi trường sống cho tốt hơn, từng chút một. Biển đang liếm dần vào những thửa ruộng, thửa vườn.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét