Tiếng tăm doanh nghiệp là kết quả một thương hiệu của nhiều người cùng xây dựng, nếu con người không vững thì làm sao có thương hiệu vững? Hơn nữa, suốt một thời gian dài chúng ta chỉ coi trọng doanh nghiệp nhà nước
Ưu thế là để san sẻ, không phải ăn một mình. Từng bị phụ tình, từng mất hết, có bao giờ ông gục ngã? Tôi sống thật nên khó gục ngã lắm.
Ông đánh giá thế nào về khả năng hội nhập của giới luật sư Việt Nam với môi trường luật quốc tế? Trong lĩnh vực kinh dinh, trạng sư phải hiểu biết về tổ chức công ty, công việc kinh dinh, hoạt động kinh tế quốc tế, những luật để điều chỉnh hoạt động ấy… Nhưng nhà trường không cung cấp đủ những hiểu biết ấy. Khi chạm đến những quyền lợi sát sườn sẽ xuất hiện nói xấu, đương đầu rất nặng nề.
Vì sao một trí thức từng trải qua 12 năm cải tạo như ông lại dám phê phán trực diện những sai trái của bộ máy kinh tế một thời? Tôi đóng góp thật tình, xây dựng, có nhân, không cay nghiệt. Bản thân tôi là người thương cảm, thường hài lòng hy sinh, thua thiệt, nhưng đến lúc tình cảm lấn lướt quá thì lý trí sẽ mách bảo, không để lại lỗi lầm.
Như việc bỏ thuốc độc để giữ rau quả tươi lâu. Chất lượng cuộc sống cũng như khả năng cạnh tranh của một quốc gia tùy thuộc đặc tính văn hóa độc đáo lan tỏa trong quốc gia ấy, đó là mức độ tin tức nhau trong từng lớp.
Lý trí phải vọt lên, tạo ra công mạnh tinh thần. Giai đoạn khó khăn nhất trong cuộc đời tôi là thời gian đi tù từ năm 1976 – 1988, vào tù không bị ăn năn giày vò, trái tim không lo âu, thì trí não sáng láng, biết lợi dụng tình cảnh để làm cho cuộc sống trong tù trở thành hữu ích. Điều đó đúng trong cuộc đương đầu giành độc lập dân tộc, nhưng khi tổ quốc hòa bình, chúng ta vẫn giữ tinh thần này.
Ở Việt Nam, xã hội xây dựng dựa trên cơ bản là tranh đấu. Con người là kết tinh và thăng hoa của tình yêu gia đình. Tật gù lưng làm tôi bị sốc, tự ti mặc cảm nên tình cảm cũng bị teo đi. Tôi muốn đem kinh nghiệm, kiến thức truyền đạt cho thế hệ trẻ. Khi mà đạo đức không còn được tuân giữ, ăn được của người khác là mừng lắm, không làm cho người ta áy náy lương tâm thì mọi hợp đồng cũng bất nghĩa.
Khi yêu, sẽ biết bảo vệ, đương đầu để sống còn. Biết hổ hang là bản năng của con người. Nếu còn lương tâm kiên cố họ không kiếm tiền kiểu đó. Tình thương yêu, sự rộng lượng của bà ngoại truyền cho mẹ, mẹ truyền cho con là cái nôi, là thành trì cuối cùng để giữ lại các nền tảng đạo đức.
Trong nghề luật, trước nhất phải làm người ta tin mình, muốn thế, phải đàng hoàng, có sao nói vậy.
Hồi bé tôi là người năng động và hăng hái trong mọi việc, đôi lúc quên đi mình bị gù lưng. Tác phẩm tài giỏi của luật sư của ông đã trở nên sách gối đầu giường của giới luật sư. Khi tâm tĩnh thì trí sáng, khi trí sáng thì càng kích thích sự tìm tòi, khao khát. Nếu chỉ nhìn vào lịch sử, lấy những cái mà người chết đã thực hành và đem ra áp dụng với người sống sẽ bị người sống phản đối.
Trong tù tôi đọc rất nhiều sách, học khám phá hai chế độ, khám phá con người, khám phá chính mình. HCM rất cao, vậy thời kì đâu mà ông viết rất nhiều sách về kinh tế, luật, triết học…? Bây giờ tôi đã giảm công việc. Làm thế nào để có được một nền kinh tế khỏe? Trong môi trường mà những giá trị ảo lên ngôi sẽ tạo ra một tầng lớp trọng đồng tiền, trọng vật chất chứ không tôn trọng đạo đức, cũng không tôn trọng cách kiếm tiền.
Khi phạm lỗi, biết mình sai và xin lỗi bằng sự thực bụng thì chẳng bao giờ gục ngã. Sống tốt cho người ta sự lạc quan.
Một số doanh nghiệp tư nhân cũng chạy theo doanh nghiệp quốc gia, tìm chỗ quen biết để cậy, chạy chọt dự án.
Vì thiếu thốn mà người ta không muốn người khác hơn mình, thấy người khác sung sướng chịu không được, sinh ra dòm ngó lẫn nhau, bắt người ta phải nói láo, nói xấu lẫn nhau. Trong bất kỳ tình cảnh gieo neo nào, hay khi bị phán xét, tâm hồn tôi cũng thư thái.
Có như vậy thì con gái mới nói hết được với mẹ, giữa mẹ và con có một sự giao lưu, yên ủi, đỡ đần, quý mến. Nền kinh tế phát triển được là do sự tuân giữ tình nguyện của mỗi người. Sự công chính là mộc che đỡ, cộng với sự học không ngừng đã giúp tôi đóng góp cho xã hội một tấm lòng. HCM, tôi muốn san sớt với hàng ngũ trẻ cách tư duy pháp lý bằng một tâm sự, một tư chất, óc phân tách.
Khi ra đời tôi đem những khám phá ấy ra vận dụng và đã thành công. Vậy thành trì rốt cục mà ông trông cậy để có thể gầy dựng lại niềm tin là gì? Muốn thay đổi điều này phải đổi thay cách giáo dục, bắt đầu từ gia đình. Quan toà khó vận dụng biện pháp, thiếu minh mẫn công minh nên người dân có xu hướng khinh tòa án, không tôn kính tòa án như cơ quan tượng trưng cho uy quyền của quốc gia.
Một nền kinh tế khỏe phải có nhiều người giàu về sinh sản. Tôi là người không ghen tỵ, nhờ thế nhìn người khác rõ hơn. Các nước phương Tây phải sang 40 năm mới có được quy trình quản trị khoa học.
Vốn xã hội không thể có được khi trong tầng lớp người ta thiếu mất những giá trị nhân văn, đạo đức cá nhân. Khi viết sách, viết báo, có độc giả yêu thích thật sự, mình được chia sẻ nhiều lắm. Quan sát những gia đình thời nay, có những người rất thành đạt là nhờ có một người mẹ chịu khó, biết dạy dỗ con cái.
Nhưng khi bị trêu “ Ê, thằng gù!”, mình nhột lắm. Khi mình nói ra với tấm lòng ngay thẳng, công bằng, có lương tâm và bổn phận thì khó khăn có, nhưng không dài, và mình sẽ được hiểu. Chúng ta vẫn đo quản trị kinh tế theo thước đo khác, làm sao phát triển thành tập đoàn? Ông đã từng cho rằng những đổ vỡ của thị trường địa ốc là do… pháp luật? pháp luật không phải chỉ để trừng phạt những vi phạm, mà phải làm sao để không xảy ra vi phạm.
Vì sao ở thời điểm đó, những người trí thức thuộc chế độ cũ như ông lại được trọng dụng, và có tiếng nói thiết thực, hiệu quả? Điều gì đã làm nên bản lĩnh con người ông? Tôi là người ý chí nghị lực rất mạnh, vì tôi là người có tật.
Nếu người mẹ là cái nôi an toàn, con cái được giáo dưỡng đầy đủ sẽ trở nên những công dân tốt. Một thời gian dài chúng ta đã quan niệm sai về những nguyên lý căn bản về con người. Tài giỏi không được đo bằng lỗ lãi mà bằng sự chạy chọt, bổn phận phải thực hiện, nên kinh tế không thể phát triển được.
Đây cũng là nơi giúp nhau thảo luận nghề nghiệp, luật pháp, cuộc sống… Tôi làm việc ấy với một tâm can cho đi mà không cần nhận lại, tôi muốn gieo tinh thần đó cho những người trẻ. Ngày xưa khi bước vào nghề tôi cứ lo với những kiến thức, khi kiến thức và luật pháp bị vi phạm, tôi dần khám phá ra sự vi phạm ấy do lòng người.
Khi hổ ngươi, người ta sẽ nói thật. Sản xuất phát triển sẽ kéo theo dịch vụ ngày càng mạnh, từ đó mới xuất khẩu được. Nhóm chuyên gia Thứ Sáu trong đó có ông đã góp phần hăng hái trong cuộc đổi mới kinh tế lần thứ nhất. Thứ hai, phải có khả năng phân tích các sự kiện, vấn đề trong các cảnh huống, cảnh ngộ khác nhau và kết nối chúng với pháp luật ứng.
Tôi là người mà tình cảm và lý trí không khớp nhau, rất dễ xúc động, luôn khám phá cái tinh tuyền của lý trí và tình cảm nên… dễ bị “té” lắm. Được biết, giá của mỗi giờ tư vấn luật của ông tại văn phòng luật D. Đạo đức cá nhân chỉ có được khi mỗi cá nhân có sự trung thực, người này khoan dung với người khác.
Từ đó sinh ra nạn ăn cắp, côn đồ, con gái mặc áo dài cũng đánh nhau trong học đường… Khi tầng lớp thiếu nền tảng quan yếu nhất là sự trung thực thì làm sao xúc tiến sự lượng thứ, rộng lượng và cảm thông? Theo ông, phát triển kinh tế phụ thuộc rất nhiều vào vốn từng lớp? Khi đi tìm các giá trị kinh tế, chúng ta phải quay trở lại giá trị nền tảng, đó là đạo đức cá nhân.
C Law TP. Một khoảng trống kéo dài trong đào tạo cộng với pháp luật nước ta chưa theo kịp thực tiễn, nên tự thân mỗi người khi ra hành nghề phải tự bơi, nghề dạy nghề, bị khách hàng mắng mãi cũng tự nhiên giỏi. Qua lớp tư duy pháp lý tài chính tại trạng sư đoàn TP.
Một nền kinh tế mà ai cũng sử dụng ưu thế để kiếm lời, không phải để san sẻ thì giá lúa cứ tụt mãi thôi. Ít ai biết ông đã nếm trải đủ mùi cay đắng của tù đày, mặc cảm khuyết tật, nỗi mất mát trong mối tình đầu… trước khi trở nên điểm tựa tinh thần của bao người. Lại trở lại vấn đề đạo đức. Cả một thời kì dài người ta sống thiếu trung thực, thiếu khoan thứ, dung tha, “chơi” những trò bẩn.
Máu làm giàu không cần biết tới tội chứng tỏ rõ ràng họ đã mất đi cái khuôn tự chế ngự của con người. Nhưng rất tiếc trường luật không đào tạo luật sư, mà chỉ đào tạo cán bộ pháp chế. Nhưng dường như những giá trị ấy đang bị thương tổn? Chúng ta từng có những giá trị tinh thần đáng quý được kết tinh qua cả một quá trình dài dựng nước và giữ nước, giá trị lớn nhất là niềm tin vào con người, vào sức mạnh dân tộc, sự tin cậy lẫn nhau; sự qua lại, đùm bọc lẫn nhau, lá lành đùm lá rách; ý thức kết đoàn; lòng vị tha, bao dung… Chân dung ký họa trạng sư Nguyễn Ngọc Bích Xây dựng niềm tin mất nhiều thời kì và công sức nhưng để mất nó thì rất dễ.
Theo ông, Vì sao phép nước không nghiêm? pháp luật của mình thường khởi hành từ những quan chức nhà nước chứ không phải từ thực tế kinh doanh, nên họ đưa ra quan niệm, triết lý trước, sau đó mới xây dựng định chế, nên khi đưa vào thực tế sẽ bị vênh, lại phải thay đổi nhiều lần.
Có cả một cuộc triệt phá văn hóa cũ, cải tạo ruộng rẫy phá vỡ nền móng giá trị cũ, con tố cha, vợ tố chồng, đạo đức Khổng Mạnh bị đày đọa. Luật pháp chúng ta thiết lập một mô hình kinh tế xã hội mới khác với thực tiễn đang có, công dân và tài sản không gắn với nhau. Nếu đạo đức còn, kiên cố họ sẽ phải tự vấn: “Làm thế tội chết!” Đạo đức, tính thiện, tôn giáo trong tâm hồn giúp người ta nghĩ xa, còn nhìn ngắn hạn, giải quyết vấn đề ngắn hạn là tội ác.
Sự lo toan của người mẹ khiến con nhận ra đó là mẹ, và lòng kính trọng được sinh ra. Tôi đã từng đau khổ rất nhiều khi bị phụ bạc, đến khi vào tù, nỗi đau ấy lại trở nên phần thưởng, giúp tôi khám phá những bí hiểm của đạo, sống với một tình ái đần. Xin đừng đánh đồng chủ nghĩa “vị kỷ” với cá nhân chủ nghĩa mỗi con người và phê phán nó, như thế là phá hủy những đặc tính tốt đẹp của con người.
Từng lớp muốn phát triển bền vững, cần có những giá trị cộng đồng được dấn như những giá trị điển hình cho sức mạnh nhà nước.
Những doanh nghiệp quốc gia thường chỉ bám vào nhiệm vụ chính là phục vụ kế hoạch chính trị, từng lớp, mà không làm cái đáng lẽ phải làm là sinh sản để kiếm lời.
Bởi vậy, thời kì trong tù trở thành bổ ích, không phải đọa đày, đó là cách tôi nhìn. Một môi trường đầy rẫy sự bất tín thì khó có sự hiệp tác hay tương tác. Đi sâu vào gia đình, tôi nhận ra vai trò của các bà mẹ cho hạnh phúc của gia đình và cho sự phát triển của tầng lớp. Nếu tâm không rộng, trí không cao, sẽ không làm ăn được với người có tầm cỡ.
Đó là niềm vui của tôi, chẳng cần gì nữa. Tôi biết tôi ở đâu, và phải làm gì để xứng đáng với nhân phẩm của mình. Ngược lại, trong những sự kiện lớn, thấy ông xuất hiện rất tự tin? Khi phần lý trí lên cao tôi tìm được sức mạnh, tình cảm được chữa lành khi lấy vợ, sức mạnh ý thức ngày một phát triển.
Chẳng thể xây dựng luật pháp một cách duy ý chí, mà phải cho một từng lớp đang hoạt động, để ý đến tâm lý của người thi hành luật. Lúc ấy Việt Nam còn đóng cửa kín mít. Nhìn vào danh sách những người giàu nhất Việt Nam, có thể thấy ít những nhà sinh sản.
Khi sinh sản mạnh, nhà băng tiêu thụ được tiền, thoạt tiên tư lại cho sinh sản, đầu tư thúc đẩy văn hóa tinh thần… Về nông nghiệp, bốn nhà là nhà nước, nông gia, nhà công nghiệp, nhà xuất khẩu phải “chơi” được với nhau thì nông nghiệp mới “bốc” lên được. Tình yêu đầu tiên bắt đầu từ gia đình, cha mẹ, anh em, yêu những gì thân thiết với mình như mảnh vườn, mái nhà của mình, từ đó mới biến thành tình quê hương tổ quốc.
Cũng nhờ thời kì du học ở đại học Harvard, sống với người Mỹ nhiều, từ năm 1965 – 1973, những thương tổn dần lành. Nếu một tầng lớp không độ lượng sẽ tạo ra giả trá, phục thù, mất đi tính chân thực. Nếu người ta sống với nhau cởi mở, rõ ràng, vì nhau, thì tình sẽ được thăng hoa. Con người có một số đặc tính căn bản, giáo dục phải triển khai nó lên. Về công nghiệp, phải kiểm soát được nguồn tiền, có một nền văn hóa và quản trị khoa học, khởi hành từ những doanh nghiệp tư nhân kinh doanh từ đồng tiền của chính mình.
Người ta cứ phải nói tốt trong khi phải sống không tốt vì thiếu thốn cả vật chất, tinh thần. Phải đi vào sâu xa của con người để khám phá, phải coi gia đình là cái gốc, phải kích thích tình gia đình. Kim Yến (Sài Gòn tiếp thị).
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét